Ευρετήριο

Θεός· (Α)


Θεός· (Β) Κ.Δ. (Ε.Γ./ΚΕΙΜ.)

Θεός· (ΟΜ)


ΡΙΖΑ: (Αγν. ετυμολ.) κατά μία άποψη: θιός, σιος, (αιτ) σιν (Βοιωτ. Θεσσαλ. Λακ. Κρητ.). (Σανσκρ. DIF- diF-os) [Σημ.: Πρώιμη εμφάνιση σε εκφράσεις και κείμενα: θιός ή σιος (Λακων. Δωρ.) και θεύς αιτ. θεῦν, θεόθεν (σε άλλες αναφορές)].

ΕΡΜΗΝΕΙΑ:

1) Το Ον που λατρεύεται ως ο Δημιουργός και Κυβερνήτης του σύμπαντος κόσμου, αναφερόμενο κυρίως από τις μονοθεϊστικές θρησκείες.

2) Καθένα από τα όντα που σύμφωνα με τις αντιλήψεις διάφορων θρησκειών εξουσιάζουν ένα συγκεκριμένο τμήμα της φύσης.

3) Άνθρωπος πολύ ωραίος.

4) (Μεταφ.) ένα αντικείμενο αγάπης, θαυμασμού, αφοσίωσης, λατρείας.

5) Το Μοναδικό, Ανώτατο Ον που δημιούργησε το σύμπαν.

6) Οτιδήποτε αποτελεί αντικείμενο λατρείας (συνών. δαίμων).

7) Ισχυρός, κραταιός, δυνατός, παντοδύναμος (πληθ. εκφράζει μεγαλειότητα, εξοχότητα, μεγαλειότητα).

ΟΜΟΡΡΙΖΑ: Θεά, Θεῖος, Θειότης, Θεάνθρωπος, Θεο- α΄ συνθ. λ. με τη σημασία ολοκληρωμένη με το β΄ συνθ. αυτής όπως: Θεο-ποιέω, Θεο-φανής, Θεο-γόνος κ.λπ. (Βλ. και ΕΙΔ. ΑΝΑΦΟΡΕΣ).

ΣΥΝΩΝΥΜΑ: Λατρεία, Σέβας, Σεβασμός, Εὐσέβεια, Εὐλάβεια, Ὑπεράνθρωπος, Θεάνθρωπος, Δαίμων.

ΑΝΤΙΘΕΤΑ: Ἄθεος, Ἄπιστος, Βάρβαρος.

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: Ουσιαστικό β΄ κλίσης, αρσενικού γένους: Θεός –οῦ.

Για αναλυτική μελέτη βλ. Αρχαιοελληνική Γραμματική ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ.

ΛΕΞΗ-ΦΡΑΣΕΙΣ-ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ-ΛΕΚΤΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ-ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ (ΓΝΩΜΙΚΑ):

ΛΕΞΗ: Η λ. Θεός όπως χρησιμοποιείται στην Αρχαία Ελληνική γλώσσα και Γραμματεία συνδέεται άρρηκτα και διαχρονικά με το Υπέρτατο Ον, στο οποίο αποδίδεται η δημιουργία του Σύμπαντος κόσμου και της ζωής.

Διευκρινίζεται ότι κατά την αρχαιότητα υπήρχαν δύο τάσεις και αντιλήψεις περί θεού: α) οι Μονοθεϊστικές αντιλήψεις οι οποίες εκφράζονταν κυρίως από τους γνωστούς ανθρώπους του πνεύματος και της φιλοσοφίας (όπως οι Στωϊκοί, ο Πλάτων, ο Αισχύλος, ο Θαλής, ο Πίνδαρος, ο Ζήνων, ο Όμηρος, οι Ορφικοί, ο Πυθαγόρας κ.ά.) και β) του κοινού, γηγενούς, αυτόχθονου ελληνικού πληθυσμού στον οποίο κυριαρχούσαν οι πολυθεϊστικές απόψεις (το Δωδεκάθεο με τους δώδεκα μυθικούς θεούς).

Στα πλαίσια αυτά, ο Σ. Μητροπολίτης Θυατείρων (Μεγ. Βρετανίας) και αργότερα Πισιδίας Μεθόδιος παρατηρεί: «Ἡ Χριστιανική Θρησκεία εὑρῆκε εἰς τὸν Πυθαγόραν τὴν ἔννοιαν τοῦ ἑνός καὶ μόνον Θεοῦ, τῆς ἀρχικῆς καὶ ἀπολύτου μονάδος, εἰς τοὺς Ἐλεάτες τὸν ἕναν, εἰς τὸν Ἡράκλειτον τὸν Λόγον, εἰς τὸν Ἀναξαγόραν τὸν Νοῦν, εἰς τὸν Πλάτωνα τὸ ἄκρον ἀγαθόν καὶ τὸ πρῶτον κινοῦν εἰς τὸν Ἀριστοτέλην» (Ελλην. Αγωγή Άννα Τζιροπούλου Ευσταθίου, ΑΘΗΝΑΙ 2003 ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ – Τομ. Α΄ σελ. 157).

ΦΡΑΣΕΙΣ: 1) Θεός: – Τη δίκαιη τόλμη τη βοηθάει και ο Θεός «Τόλμη δικαία καὶ Θεὸς συλλαμβάνει» (Μενάνδρ. Ανθ. Στοβ. 2, 4).

- Όποιος δεν κάνει κανένα κακό είναι «Θεός» από τη φύση του (Μενανδρ. Γνωμ. μον. 234).

- Αυτά που ο Θεός τα βλέπει χρήσιμα και ωφέλιμα, τα φανερώνει εύκολα και ευχάριστα «Ὦν γὰρ ἂν Θεός, χρείαν ἔρευνα, ῥαδίως αὐτὸς φανεῖ» (Σοφοκλ.: Οιδιπ. Τύραννος 724-5).

- Συ λοιπόν ὦ άνθρωπε είσαι απόσπασμα (μέρος) του Θεού καθώς φέρεις μέσα σου ένα μέρος από εκείνον. Γιατί λοιπόν αγνοείς τη συγγένεια αυτή; «Σὺ ἀπόσπασμα εἰ τοῦ Θεοῦ, ἔχεις τί ἐν σεαυτῷ μέρος ἐκείνου, τί οὖν ἀγνοεῖς (σου) τὴν συγγένειαν;» (Αρχιλόχου: Ελεγ. αποσπ. 177).

- Ο Θεός είναι τόσο μεγάλος και έχει τέτοια δύναμη που βλέπει τα πάντα, ακούει τα πάντα είναι πανταχού παρών και συγχρόνως φροντίζει για τα πάντα «Τὸ θεῖον ὅτι τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον ἐστὶν ὥσθ’ ἅμα πάντα ὁρᾶν καὶ πάντα ἀκούειν καὶ πανταχοῦ παρεῖναι καὶ ἅμα πάντων ἐπιμελεῖται» (Ξενοφ. Απομν. Α΄ IV, 18).

- Ο Θεός είναι τέλεια δίκαιος και με κανένα τρόπο άδικος. Και δεν μπορεί κανείς από μας να του μοιάσει όσο και αν φαίνεται πολύ δίκαιος «Ὡς Θεὸς οἷον τε δικαιότατος, οὐδαμῆ δὲ οὐδαμῶς ἄδικος. Καὶ οὐκ ἔστιν αὐτῷ ὁμοιότερον οὐδὲν ἤ δ’ ὃς ἂν ἡμῶν ἂν γένηται ὅτι δικαιότατος» (Πλάτων: Θεαίτητος 176c).

- Ο Θεός όσο βοηθά τους δικαίους άλλο τόσο εναντιώνεται στους άδικους (Αισώπου Μύθοι 183).

- Εἷς Θεός… εἷς κόσμος (Orph III 4) – Πρεσβύτερον ὄντων Θεός,

ἀγέννητον γὰρ (Θαλής ο Μιλήσιος) – Μηδένα γὰρ εἶναι σοφόν ἀλλ’ ἤ Θεόν (Πυθαγόρας) - Ἡ ὕλη ἄφθαρτος ἐστί ἀλλά ὑπό τινος δημιουργημένη (Δημόκριτος).

- Με τη λογική μου βρήκα το Θεό μου (λαϊκό γνωμικό).

- Τον Θεό δεν τον βλέπουμε με τη λογική τον βρίσκουμε (λαϊκό γνωμικό).

- (Λαϊκά γνωμικά) Όσα και αν προσφέρουμε στο Θεό είναι από τα δικά του – Ο Θεός προσέχει τα καθαρά χέρια και όχι τα γεμάτα (από υλικά αποκτήματα) – Για όνομα του Θεού – Να δώσει ο Θεός – Δόξα σοι ο Θεός – Έχει ο Θεός – Αυτός είναι άνθρωπος του Θεού – Δεν έχει το Θεό του (κοινων. απόφθεγμα) – Από το στόμα του και στου θεού τ’ αυτί (υπαινιγμός για ευχή με προσευχή) – Ένας Θεός ξέρει (η παντογνωσία του Θεού μπροστά στον άνθρωπο) – Πρώτα ο Θεός [κοινή έκφραση παραλλαγή του εδάφιου 4:15 από την επιστολή Ιακώβου (Jas)] – Ο Θεός βοηθός – Ο Θεός μαζί σου (λαϊκές ευχές).

2) Θεοί: – Πρώτα τίμα τους αθάνατους θεούς σύμφωνα με τα καθιερωμένα «Ἀθάνατους μὲν πρῶτα Θεοὺς νόμῳ ὡς διάκειται» (Πυθαγορ. Χρυσά Έπη 1-5).

- Πνεύμα θείο υπήρξεν άνθρωπος (Δαιμον. ἄνερ τὸ πάροιθεν) (Πορφυρ.: Περί Πλωτίνου Βίου 22).

- Οι θεοί τα γνωρίζουν όλα πολύ καλά «Θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασιν» (Ομήρου Οδ. σ 468).

- Όλα όσα άσχημα και τρωτά υπάρχουν στους ανθρώπους, ο Όμηρος και ο Ησίοδος τα απέδωσαν στους Θεούς (Ξενοφάνη: Αποσπ. ΙΙ παραβ. Ομήρου Οδ. Ι, 39, και Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι Γάιος Μάρκος 32).

- (Λαϊκά γνωμικά) Ανάγκα και Θεοί πείθονται – Απειλεί θεούς και δαίμονες.

ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ:

1) Θεός· ὅτι Φίλων τοῦ θεὸς καὶ κύριος τὴν σημασίαν ἑρμηνεῦσαι πειρώμενος τῆς βασιλικωτάτης τριάδος ἔννοιαν ἔσχεν. Φάσκων γὰρ ὅτι εἷς ἐστι ὁ θεὸς οὐ πρὸς τὸν ἀριθμὸν κατέδραμε τῆς μονάδος, ἀλλὰ πρὸς τὸ μυστήριον τῆς ἁγίας τριάδος, τὸ τῶν μὲν πάντῃ διαιρετῶν ἑνικώτερον, τῶν δὲ ὄντως μοναδικῶν ἀφθονώτερον. Καὶ οὕτω κατακράτος εἶλεν αὐτοῦ τὴν ψυχήν, ὡς εἰπεῖν, δύο μὲν εἶναι τὰς τοῦ ὄντος δυνάμεις, ὧν ἡ μὲν ποιητικὴ καὶ ἐνεργητική, φησί, καλεῖται θεός, ἡ δὲ βασιλικὴ καὶ τιμωρητικὴ κύριος. Θεὸν δὲ εἶναι δοξάζουσιν Ἕλληνες ζῷον ἀθάνατον, λογικόν, τέλειον, νοερόν, ἐν εὐδαιμονίᾳ, κακοῦ παντός ἀνεπίδεκτον, προνοητικὸν κόσμου τε καὶ τῶν ἐν κόσμῳ· μὴ εἶναι μέντοι ἀνθρωπόμορφον· εἶναι δὲ τὸν μὲν δημιουργὸν τῶν ὅλων καὶ ὥσπερ πατέρα πάντων, κοινῶς δὲ καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ τὸ διῆκον διὰ πάντων, ὃ πολλαῖς προσηγορίαις προσονομάζεται κατὰ τὰς δυνάμεις.

2) Θεός· Δαβίδ φησι· πρὸς τὸν θεὸν τὸν ἰσχυρόν, τὸν ζῶντα. Ἔνθεν καὶ τὸ τρισάγιον ἡμῖν ἐξύμνηται.

3) Θεός· Ἀριστοφάνης· ὅταν τις θεῶν βλάπτῃ, δύναιτ’ ἂν οὐδ’ ἂν ἰσχύων φυγεῖν, ὅμοιον τούτῳ τὸ Πινδαρικόν· θεὸς καὶ πτερόεντ’ ἀετὸν ἔκιχε, καὶ θαλασσαῖον παραμείβεται δελφῖνα. καὶ παροιμία· θεὸς ἡ Ἀναίδεια. Λέγεται κατὰ τῶν δι’ ἀναισχυντίαν τινὰ ὠφελούντων. Ἐτιμᾶτο δὲ καὶ Ἀθήνησιν ἡ Ἀναίδεια, καὶ ἱερὸν ἦν αὐτῆς, ὡς Ἴστρος ἐν ιδ΄.

4) Θεός ἀπὸ μηχανῆς· Ζήτει ἐν τῷ ἀπὸ μηχανῆς. ὅτι ἀπὸ συντάξεως ὀνόματα γίνονται· καλὸς καὶ ἀγαθὸς καὶ καλοκἀγαθία, θεὸς καὶ ἐχθρὸς θεοεχθρία.

5) Θεοσέπτωρ· Θεοσεβής.

6) Θεοσέπτου· Βροντῆς θεοσέπτου, ὑπὸ θεῶν καταπεμφθείσης, θείας τινὸς καὶ τετιμημένης. Βροντῆς μυκησαμένης θεοσέπτου. Ἀριστοφάνης Νεφέλαις. Σοφοκλῆς δὲ λέγει·ἤκοι γὰρ ἂν θεία νόσος. Τουτέστιν ἡ ἐκ θεοῦ κατασκήψασα εἴς τινα. Περὶ τῆς μανίας Αἴαντος.

7) Θεοσημεία· Ἡ τοῦ θεοῦ μαντεία.

8) Θεοστυγεῖς· Θεομίσητοι. οἱ ὑπὸ θεοῦ μισούμενοι, καὶ οἱ θεὸν μισοῦντες. Παρὰ δὲ τῷ Ἀποστόλῳ θεοστυγεῖς, οὐχὶ οἱ ὑπὸ θεοῦ μισούμενοι, ἀλλ’ οἱ μισοῦντες τὸν θεόν.

9) Θεοσύλης· ὁ τὰ ἱερὰ συλῶν. ὁ δὲ θεοσυλὴς γενόμενος καὶ τὰ ἕδη τῶν θεῶν αὐτὰ ἐξ ἠθῶν ἀναστήσας καὶ φόνους ἐργασάμενος ἐναγεῖς.

10) Θεοῦ παρόντος, ἅπαν ἄπορον πόριμον.

11) Θεούς· τοὺς τῶν Ἰουδαίων ἄρχοντας, ἄρχοντα τοῦ λαοῦ σου οὐκ ἐρεῖς κακῶς καὶ θεοὺς οὐ κακολογήσεις. Ἐπειδὴ ὁ θεὸς ἀληθῶς κριτὴς ἐστιν, ἐνεχειρίσθησαν δὲ καὶ οἱ ἄνθρωποι κρίνειν, προσηγορεύθησαν θεὶ οἱ ἐνδίκως δικάζοντες.

12) Θεοί· οἱ κατ’ εἰκόνα θείαν γεγενημένοι καὶ ἀκήρατον τὴν εἰκόνα φυλάξαντες. Ὁ τούτων θεὸς συνάγει τὴν οἰκουμένην εἰς τὸ κριτήριον. Καὶ Δαβίδ· θεὸς θεῶν κύριος ἐλάλησε καὶ ἐκάλεσε τὴν γῆν, καὶ τὰ ἑξῆς.

13) Θεοίνιον· τὰ κατὰ δήμους Διονύσια Θεοίνια ἐλέγοντο, ἐν οἷς οἱ γεννῆται ἀπέθυον. Τὸν γὰρ Διόνυσον Θέοινον ἔλεγον.

14) Θεοῖς· τέθνηκεν οὗτος οὐ κείνοισι· θεῶν βουλομένων. Οἱ γὰρ Ἕλληνες τὴν τοιαύτην αὐτῷ αἰτίαν παρέσχον. Σοφοκλῆς περὶ Αἴαντος.

15) Θεοφάνεια· ἡ τοῦ θεοῦ φανέρωσις· θηλυκόν. Οὐδετέρως δὲ πληθυντικὸν τὰ θεοφάνια, ἡ εὐθεῖα τὸ θεοφάνιον.

16) Η λ. Θεός (χωρίς άρθρο) χρησιμοποιείται στην έκφραση της ιδέας του Θεού ή της υψίστης θεότητας Αυτού όπως: πλάττομεν… θεόν ἀθάνατόν τι ζῶον (Πλατ. Φαιδρ. 246 G) – Θεός οὐδαμῶς ἀδαμῶς ἄδικος (Πλατ. 176 C).

17) Σε κάθε Θεό προστίθεται συνήθως το άρθρο όπως: «ὁ θεός ενέσκηψε βέλος» (Ηροδ. 4.19) – «τι δοκεῖ τὰ τοῦ θεοῦ;» (Θεοφρ. Χαρ. 25) – «οἱ δώδεκα θεοί» (Αριστοφ. Ιππ. 235, Ορν. 95).

18) Ως επίθετο (συγκριτικού βαθμού) η λ. θεός αναφέρεται ως θεώτερος (ν 111).

1) α) ΑΓΓΛΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΙΖΑ: (Ριζ.) The, Theοs, Theo- (Theocracy, Theocrat, Theocratic, Theology, Theologic, Theolog Κ.Α.).

β) ΑΓΓΛΙΚΑ: God, Godly.

Θεός, οῦ, , a causer or maker; a god; and fem. ἡ θεός, a goddess, Soph. Œd. T. 1548; a god, a divinity; also, a demigod or hero, Id. Œd. C. 65; ἡ νερτέρα θεός, Proserpine, Id. 1545; ἁ Διὸς ἀλκίμα θεός, Minerva; σὺν θεῷ and μετὰ θεοῦ, with the aid of the Deity; also, the sun, being the god of light, Appian, B. Civ. ii, 4, 635; θεοὶ οἱ ἐγγενεῖς, the gods of a family, Soph. Antig. 199; Æschyl. S. Theb. 548; compar. 636; θεοὺς γενεθλίους, in the same sense, τὼ θεώ, the goddesses Ceres and Proserpine; as an oath, πρὸς θεῶν, by the gods, in the name of the gods. In the nom. and acc. sing. it is not unfrequently made a monosyllable by the poets, and very often in the other cases. Porson ad Orest. 393; ἡ θεός is often used for Minerva. In N. T., God, the Deity, Jehovah; also applied to kings, as in John x, 34, etc.; in one instance, ἡ θεός, a goddess, applied to Diana, Acts xix, 37. Fr. the same root as Ζεύς, Σδεύς, Διός, and not from θέω as supposed by Herodt. ii, 52.

θεός, ὁ, Boeot. θιός, Lacon. σιός (v. infr.), Cypr., Cret. θιός Inscr.Cypr.135.27 H., Leg.Gort.1.1, Dor. also θεύς Call.Cer.58; acc. θεῦν v.l. ib.130; voc. (only late) θεός, also

θεέ LXXDe.3.24, Ev.Matt. 27.46, PMag.Lond.121.529, etc.; but classical in compd. names, Ἀμφίθεε, Τιμόθεε:—God, the Deity, in general sense, both sg. and pl. (εἰ καὶ ἐπὶ θεοὺς καὶ ἔτι μᾶλλον ἐπὶ θεὸν ἁρμόζει μεταφέρειν Plot.6.8.1), θ. δὲ τὸ μὲν δώσει τὸ δ' ἐάσει God will grant . . , Od.14.444; οὐδέ κεν ἄλλως οὐδὲ θ. τεύξειε 8.177, cf. 3.231, Il.13.730 (also θεὸς Ζεύς Od.4.236, 14.327); θ. καὶ ἀγαθὴ τύχη Pl.Lg.757e, cf. Timocl.3 D.; σὺν θεῷ Il.9.49, S.Aj.765, etc. (less freq. ξὺν τῷ θ. ib.383); σὺν θ. εἰρημ<*> νον Hdt.1.86, cf. 3.153; σὺν θ. εἰπεῖν Pl.Prt.317b: so in pl., σύν γε θεοῖσιν Il.24.430; οὔ τοι ἄνευ θεοῦ Od.2.372; οὐ θεῶν ἄτερ pi.P.5.76; ἐκ θεόφι Il.17.101; ὑπὲρ θεόν against his will, 17.327; ἂν θ. θέλῃ Alex. 231; θ. θέλοντος Men.Mon.671: in pl., ἂν θεοὶ θέλωσιν Alex.247; θεῶν συνεθελόντων, βουλομένων, X.Eq.Mag.9.8, Luc.Macr.29; εἰ ὀρθῶς ἢ μή, θ. οἶδε Pl.Phdr.266b, cf.R.517b, etc.; in oaths, θ. ἴστω S.OC522 (lyr.), etc.; πρὸς θεῶν Hdt.5.49, D.1.15, etc.: τοὺς θεούς σοι bless you! good heavens! for heaven's sake! M.Ant.7.17, Arr.Epict.2.19.15, al.; τὸν θ. σοι ib.3.7.19, al.: qualified by τις, Od.9.142, etc.; οὐκ ἄνευ θεῶν τινος A.Pers.164 (troch.), E.Ba.764; κατὰ θεόν τινα Id.IA411, Pl. Euthd.272e; κατὰ θεόν πως εἰρημένα Id.Lg.682a: doubled in poets, θεὸν θεόν τις ἀγλαϊζέτω B.3.21, cf. Diagor.1; θεοὶ θεοὶ τῶν ἀδίκων μέλουσι E.HF772, cf. Paus.Gr.Fr.203; θεοί (Cret. θιοί) as an opening formula in Inscrr. (sc. τύχην ἀγαθὴν διδοῖεν), Leg.Gort.1.1, IG 12.52, etc.: sg., θ. τύχη ib.5(2).1, etc.: in Prose also with the Art., ὁ θ. πάντων ἂν εἴη αἴτιος Pl.R.379c, cf. Lg.716c, etc.; τὰ πρὸς τοὺς θ., τὰ παρὰ τῶν θ., X.Mem.1.3.1, 2.6.8.

θεοί, opp. ἄνδρες, πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε Il.1.544; ὃν Ξάνθον καλέουσι θ., ἄνδρες δὲ Σκάμανδρον 20.74: in Comparisons, θεοῖσιν ἶσ' ἔθελε φρονέειν 5.440; θεοῖς ἐναλίγκια μήδεα Od.13.89; also in sg., θεῷ ἐναλίγκιος αὐδήν Il.19.250; θεὸς ὥς 5.78; ὥς τε θεός 3.381: prov., θεὸς πρὸς ἀνθρώπους, of an 'angel's visit', Herod.1.9.

of special divinities, νέρτεροι θ. A.Pers.622, S.Ant.602 (lyr.); ἐνέρτεροι θ. Il.15.225; οἱ κάτωθεν θ. S.Ant.1070; θ. οὐράνιοι h.Cer.55, A.Ag.90 (anap.); οἱ δώδεκα θ. Ar.Eq.235, X.Eq.Mag.3.2, IG22.30, etc.; μὰ τοὺς δώδεκα θ. Men.Sam.91; in dual, τὼ σιώ (Lacon.), of Castor and Pollux, ναὶ τὼ ς. X.An.6.6.34, HG4.4.10, Ar.Lys.81: so in Boeot., of Amphion and Zethus, νεὶ τὼ σιώ (leg. θιώ) Id.Ach.905.

ὁ θ., of natural phenomena, ὁ θ. ὕει (sc. Ζεύς) Hdt.2.13; ὁ θ. ἐνέσκηψε βέλος Id.4.79; ἔσεισεν ὁ θ. (sc. Ποσειδῶν) X.HG4.7.4; of the sun, Hdt.2.24, A.Pers. 502, E.Alc.722; δύνοντος τοῦ θ. App.BC4.79; the weather, τί δοκεῖ τὰ τοῦ θεοῦ; Thphr.Char.25.2.

Astrol., θεοί,= ἀστέρες, Jul. Laod.in Cat.Cod.Astr.8(4).252.

θεός (sc. Ἥλιος), name of the 9th τόπος, Rhetor.ib.163, etc.

metaph., of abstract things, τὸ δ' εὐτυχεῖν τόδ' ἐν βροτοῖς θεός τε καὶ θεοῦ πλέον A.Ch.60; ἡ φρόνησις ἁγαθὴ θ. μέγας S.Fr.922; θ. γὰρ καὶ τὸ γιγνώσκειν φίλους E.Hel.lt;*>60; ὁ πλοῦτος τοῖς σοφοῖς θ. Id.Cyc.316; φθόνος κάκιστος θ. Hippothoon 2.

as title of rulers, θεῶν ἀδελφῶν (sc. Ptolemy Il and Arsinoe), Herod.1.30, etc.; Πτολεμαῖος ὑπάρχων θεὸς ἐκ θεοῦ καὶ θεᾶς OGI90.10(Rosetta, ii B.C.); Ἀντίοχος ὅτῳ θεὸς ἐπώνυμον γίγνεται App.Syr.65; θεὸς ἐκ θεοῦ, of Augustus, OGI655.2 (Egypt, 24 B.C.); θ. ἡμῶν καὶ δεσπότης IPE4.71 (Cherson., ii A.D.).

= Lat. Divus, Mon.Anc.Gr.10.4, Str.4.1.1, etc.; οἱ ἐν θεοῖς αὐτοκράτορες,= divi Imperatores, IG12(1).786 (Rhodes).

generally of the dead, καὶ ζῶντός σου καὶ εἰς θεοὺς ἀπελθόντος PPetr.2p.45 (iii B.C.); θεοῖς χθονίοις,= Lat. Dis Manibus, IG14.30,al.

one set in authority, judge, τὸ κριτήριον τοῦ θ., ἐνώπιον τοῦ θ., LXXEx.21.6, 22.8; θεοὺς οὐ κακολογήσεις ib.22.28(27).

θεός fem., goddess, μήτε θήλεια θεός, μήτε τις ἄρσην Il.8.7, cf. Hdt.2.35, al.; τοῖς θεοῖς εὔχομαι πᾶσι καὶ πάσαις D.18.1, cf. 141, Orac.ib.21.52; esp. at Athens, of Athena, Decr. ap. And.1.77, Pl.Ti.21a, etc.; ἁ Διὸς θεός, Ζηνὸς ἡ θ., S.Aj.401 (lyr.), 952 (ἡ Διὸς θεά ib.450); of other goddesses, ποντία θεός Pi.I. 8(7).36; ἡ νερτέρα θ.,= Περσεφόνη, S.OC1548, etc.; of Thetis, Pl. Ap.28c; of Niobe, S.El.150 (lyr.), Ant.834 (anap.): in dual, of Demeter and Persephone, τὰ τοῖν θεοῖν ψηφίσματα Ar.V.378 (lyr.); οὐδ' ἔδεισε τὼ θεώ And.1.125; freq. in oaths, νὴ τὼ θεώ Ar.Lys.112; μὰ τὼ θεώ Id.Ec.155,532.

as Adj. in Comp. θεώτερος, divine, θύραι θ., opp. καταιβαταὶ ἀνθρώποισιν, Od.13.111; χορὸς θ. Call.Ap. 93, cf.Dian.249, D.P.257. (Derived by Hdt.2.52 fr. τίθημι (κόσμῳ θέντες τὰ πρήγματα), by Pl.Cra.397d fr. θεῖν. Etym. dub.) [In Ep. (twice in Hom.) and Trag. (E.Ba.47, 1347, al., not in Com.), as monosyll. by synizesis, θεοί Il.1.18, Thgn.142; θεῶν h.Cer.55, 259; θεοῖς Thgn.171; θεοῖσιν Od.14.251; θεούς h.Cer.325: even in nom. θεός before a vowel, E.Or.399 (cf. Pors. ad loc.), HF347; in Pi.P. 1.56 apptly. a short monosyll.]

2) ΛΑΤΙΝΙΚΑ: Deus, Dii, Divus.

3) ΓΕΡΜΑΝΙΚΑ: Theo-, Theokratie, Theokrat, Theokratischen, Theologie, Theologischen, Theology, Gott, Götze, Fromm, Gottgefällig.

4) ΙΤΑΛΙΚΑ: Theo-, Teocrazia, Teocrate, Teocratico, Teologia, Teologiche, Theolog, Dio, Divinità, Iddio, Idolo, Devoto, Religioso.

5) ΓΑΛΛΙΚΑ: Theo-, Théocratie, Théocrate, Théocratique, Théologie, Théologique, Theolog, Dieu, Dieu, Seigneur, Idole, Créateur, Le Très Haut, Pieux, Dévot, Religieux.

6) ΙΣΠΑΝΙΚΑ: Teo-, Teocracia, Teócrata, Teocrático, Teología, Teológicas, Theolog, Dios, Dios, Piadoso, Con Dios.

7) ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΚΑ: Theo-, Teocracia, Teocrata, Teocrático, Teologia, Teológicas, Theolog, Dues, Divindade, Ídolo, Piedoso, Devoto, Religioso.

επιστροφή στο ΑΙΣΧΥΛΟΣ, ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ 1-35

επιστροφή στο ΠΛΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ 1.327-1.328α

επιστροφή στο ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ 1-58

EKΤΥΠΩΣΗ εκτύπωση