Ευρετήριο

Θεός· (ΟΜ)


Θεός· (Α)

Θεός· (Β) Κ.Δ. (Ε.Γ./ΚΕΙΜ.)

ΡΙΖΑ: Θεῖον, Θεός.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Ατάλαντος = ίσος με τους θεούς (Η 366. γ 110. Ψ 437), για καθένα θεό (Δ 514. Σ 394), έπειτα το θείο γενικά, η θεότητα (ξ 444), σύν θεῲ, ἄνευ/θε θεοῦ, ὑπέρ θεόν, ἐκ θεόφιν, - μήστωρ ἀτάλαντος (Η 366)· θεῶν γένεσις (Ξ 201). Ὀλύμπια δώματ’ ἔχοντες (Α 18), Ὀλύμπιοι, ἐπουράνιοι, αντίθ.: οἱ ἔνερθε, αἰέν ἑόντες, ἀειγενετάων, ἀθάνατοι, μάκαρες, ρεία ζωόντων· θεῶν κέλευθος· μοίρα (γ 269), - αἷμα = ἰχώρ (Ε 339).

ΟΜΟΡΡΙΖΑ: Θεόδμητος (Θ 519), Θεοείκελος (Α 131, γ 416), Θεοειδής (Γ 27, ξ 175, ο 271), Θεόθεν (π 447), Θεοκλόμενος (ο 256), Θεοπροπέω (Α 169, β 322, β 484), Θεόπροπος (Μ 228, α 416), Θεός (Ρ 99, 101, γ 131, θ 170), Θεουδής (Ζ 121, Θ 576, ν 202), Θεοπρόπιον (Α 85, 2438).

ΣΥΝΩΝΥΜΑ: Ἄγγελος, Ὡραῖος (Γ 27, Ω 217, ο 271), Ὅμοιος με τον θεό (Α 131, γ 416), Πρόρρησις, Προφητεία, Χρησμός, Θεία βουλή, ἐντολή (Α 85, Ζ 438), Ἰχώρ, μορφή όμοια των ανθρώπων (με σώμα και αίμα) (Ε 340, 416), με ανθρώπινα ελαττώματα (Ε 336, 383, 858), ανώτεροι σε σοφία και γνώσεις (Β 485, Ε 441), με νέφος περιβεβλημένοι (Ε 427, Ξ 343), Εὐσεβής, Δίκαιος, Νόος (Ζ 121, Θ 576), Βασιλεύς (Σ 109), Οἰωνιστής, Οἰωνοσκόπος, Μάντις (Ν 70).

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: Ουσιαστικό β΄ κλίσης, αρσενικού γένους: Θεός –οῦ.

Για αναλυτική μελέτη βλ. Ομηρική Γραμματική.

ΛΕΞΗ-ΦΡΑΣΕΙΣ-ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ-ΛΕΚΤΙΚΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ-ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ (ΓΝΩΜΙΚΑ):

ΛΕΞΗ: Στον Όμηρο, η λ. θεός ή θεά ή θεοί αναφέρεται στα γραπτά εκείνα κείμενα στα πλαίσια της λεπτής καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας επικής ποίησης, με κατάλληλα τμήματα (ραψωδίες) με διάφορες ξεχωριστές θεματικές ενότητες και θέσεις. Στα τμήματα αυτά τοποθετεί το όνομα θεός πνευματικά, με λογιότητα κατά τη συγγραφή μιας ιδιάζουσας και ειδικής γνώσης παγκόσμια ως: «Καθ’ Ὁμήρου μυθολογία και λατρεία του θείου». Σ’ αυτήν αναφέρονται ονομαστικά διάφοροι μυθολογικοί θεοί και θεές, προσωποποιημένοι και συνταυτιζόμενοι άμεσα, σε ανθρώπινη διάσταση αλλά σε μια ζωντανή επαφή με τη φύση σε μια εικονική και μη πραγματική και κατά συνέπεια τελείως φανταστική περιγραφή. Η αναφορά αυτή λόγω καλλιτεχνίας μετατρέπεται και μεταδίδεται κατά κόρον ως πραγματική ενώ δεν υπάρχει. (Παραβ. σχετ. με όλα τα ανωτέρω τα αναφερόμενα στις ΕΙΔ. ΑΝΑΦΟΡΕΣ, καθώς και στις κατάλληλες αναλύσεις της λ. Λατρεία σε όλα τα τμήματά της).

ΦΡΑΣΕΙΣ:

-«Εἶνε μὲν ἀθάνατοι ἀπηλλαγμένοι νόσων καὶ γήρατος ἀλλά ὄχι καὶ ἐξησφαλισμένοι ἀπό παντός δυστυχήματος» (Ε 336, 383, 858) [βλ. και ανωτ. αναφορές στο Θεός (Α)].

- Είναι πολύ βαρειά και επίπονος όταν έρχεται και πέφτει η οργή του Θεού «Χαλεπὴ δὲ Θεοῦ ἐπὶ μῆνις» (Ομήρου Ιλιάδα Ε 178).

- Είτε γιατί σκέφτηκε (ο άνθρωπος) είτε γιατί έτσι τον συμβούλεψε ο Θεός (γιατί) ο Θεός βάζει (ή μεταφέρει) μέσα μας τις αποφάσεις του καθώς δίνει ερεθίσματα (και ευκαιρίες) που οδηγούν σ’ αυτές «Ἤ τι ὀϊσάμενος ἢ καὶ θεὸς ὡς ἐκελεῦσεν... οὐδ’ ὁρμὰς ἐνεργαζόμενον ἀλλὰ φαντασίας ὁρμῶν ἀγωγούς» (Ομήρου Οδ. Ι, 39).

- Οι άνθρωποι τα βάζουν με τους Θεούς «Οἶον δὴ νῦ θεοὺς βροτοὶ αἰτιόωνται» (Ομήρου Οδ. α 32).

- Οι θεοί στον Όμηρο: α) εκλαμβάνονται ως παραδείγματα καλλονής και υπεροχής. Έτσι αναφέρονται και διάφοροι ήρωες με τις φράσεις όπως: θεός ὥς, ἴσα θεῷ ἤ θεοῖς, ὥστε θεός, β) ως κυβερνώντες το ανθρώπινο γένος και δίνουν σ’ αυτό κάθε αγαθό ή κακό πάντα αιφνιδιαστικά και απροσδόκητα κατά τη θέλησή τους. Έτσι αναφέρονται οι φράσεις σύν θεῷ, σύν τῷ θεῷ, σύν θεῷ εἰρημένον (α 371, β 372, ο 531).

- Η λ. θεός (αντί θεά ή θέαινα) αναφέρεται ως θεά θηλυκού γένους όπως μήτε θήλεια θεός (η θεά Παλλάς Αθήνη) (θ 7).

- Ως επίθετο η λ. θεός αναφέρεται ως θεώτερος (ν 111).

1) α) ΑΓΓΛΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΙΖΑ: (Ριζ.) The, Theοs, Theo- (Theocracy, Theocrat, Theocratic, Theology, Theologic, Theolog Κ.Α.).

β) ΑΓΓΛΙΚΑ: God, Godly.

θεός , gen. and dat. pl. θεόφιν: god (or goddess); of individual divinities, and collectively, the deity, God, σὺν θεῷ, ἄνευ θεοῦ, etc. Forms of the pl. are often to be read with synizesis, e. g. θεοῖσιν, Od. 14.251.

EKΤΥΠΩΣΗ εκτύπωση